The young ones who come to my workshop, their fathers want them in call centres or government jobs—but the ones who stay, they learn the loom’s rhythm the same way a shooter learns trigger control: one breath, one pull, one thread at a time. I saw a government report last winter comparing Assam’s medal tally to Manipur’s, and it had the numbers laid out plain—we train twice as many girls but give them half the equipment budget. My old shuttle runs smoother than any machine they could buy, but even I know you cannot fix faulty ammunition with patience.

মুল কাচা ৰেচমৰ দাম কিনো বাৰ বছৰত তিনিগুণ হ’ল, মোৰ বাঁহৰ তাঁতখন ৰাতিপুৱাৰ চাৰি বজাত যেনেদৰে বাজে— সেই ঠিক ছন্দডাল— তাতেহে নিজৰ কাৰখানাৰ লাভ-লোকচানৰ হিচাপটো ভুলি যাওঁ। সেইবাবেই কলকাতাৰ পৰা আহা ইংৰাজী অনুবাদ “হেণ্ডলুম মেচিন” বুলি লিখা কাগজখন চাই মোৰ হাঁহি উঠে; সিহঁতে বোলে কম্পিউটাৰত ভৰাই দিলেই সকলো ঠিক হৈ যাব? কিন্তু ডাটা চাওঁতে দেখিছোঁ, বজাৰৰ চাহিদাৰ লগত চলি থকাটোৱেই বেছি জীৱনটোৰ বাবে— কমিটিত বহি সপোন দেখাটোতকৈ।