मेरी बेटी के कंप्यूटर क्लास के लिए जोड़-तोड़ करते हैं, लेकिन यहाँ तो बच्चों को प्ले स्कूल में एडमिशन के लिए ही कोटा-प्रणाली देखिए। वापी जीआईडीसी कॉलोनी में सरकारी आंगनवाड़ी तो है, पर वहाँ बच्चों की गिनती से ज़्यादा मशीनों की आवाज़ आती है। पिताजी की तरह मेरी सुनने की शक्ति खराब होने का डर है, फिर भी बेटी की पढ़ाई के लिए यहाँ की फैक्ट्री वाली नर्सरी में ही डालना पड़ेगा, जहाँ दूसरी पाली के बच्चों को एक कमरे में रखते हैं।

તમારે ગોળી ચલાવવા થી પહેલા સાત પરમિટનો ગોળો ફોડવો પડે છે, એમ બટુકે કહ્યું ત્યારે મને અહીંના દફતરની યાદ આવી. બંદૂકની દરકાર કરતાં દફતરની દરકારમાં જ વખત અને પૈસો વહી જાય છે – એ મશીનની જેમ જ છે જે મારા બાપુની સુણવાની શક્તિ લઈ ગઈ.

આજે ફેક્ટરીમાં નવું પ્રેસ શરૂ થયું, બસ એનો અવાજ મારા પિતાજીના કાનમાં બેઠેલા સાયલેન્સ જેવો લાગે છે — એમના જીવનમાં શોરબકોરથી કમાણી તો થઈ પણ સાંભળવાની શક્તિ ગઈ. ઉપરવાળાઓ કહે છે "હેલ્થ ચેકઅપ કરાવો", પણ પ્રોડક્શન રોકાય એના કરતાં મેક્સ ૧૦ રૂપિયાના ઇયરપ્લગ લગાવવા આપણા જેવા મજૂરની જવાબદારી હોય. કોમ્પ્યુટરના ટેશન માટે દીકરીને શહેર મોકલવાની તૈયારી કરું છું, તો વિચારું — એના ભવિષ્યના શોરમાં